Bruer+og+ferjer+i+Hardanger

Skrive av Olav Sagen Hallberg og Cecilie Gjørøye.

Oppgåva går ut på at vi skal analysere biletet "Brudeferd i Hardanger" av Adolph Tiedemand og Hans Gude og dei moderne sampla utgåvane av dette biletet som er laga av Rolf Groven. Vi skal sjå på nasjonalromantikken som var perioden då "Brudeferd i Hardanger" vart måla og var eit stort symbol på det typisk norske. Det er eit hovudverk innan kunsten frå nasjonalromantikken og difor eit bilete som står oss nordmenn nært. Rolf Groven har sampla dette biletet med ein politisk undertone og difor går denne oppgåva også ut på å fortelle om vår tidsepoke, postmodernismen. Vi skal sjå litt på utviklinga av samfunnet og korleis dette har hatt innverknad på samplinga.


 * Nasjonalromantikken**

Nasjonalromantikken tar av, og skyter fram dei flottaste perspektiv av det norske, med flotte fjell og lekker fjord! Nasjonalromantikken kom til Noreg i første halvdel av 1800-talet og varte til 1870 då realismen kom. Innan biletkunsten i Noreg varte nasjonalromantikken kun frå 1840 til 1855. Nasjonalromantikken var eit utsprang frå romantikken som vektla kjensler, og difor var det nettopp dei nasjonale kjenslene som var aktuelle for nasjonalromantikken. Kunstnarane gjenspegla det som var typisk norsk, dei ville illustrere Noregs historie og tradisjonar. Bondekulturen var noko som var svært idyllisert av kunstnarane, sjølv om det egentlig ikkje var noko stor idyll å vere bonde på den tida. Bileta som vart laga på denne tida viser kun dei gode sidene ved det norske samfunnet på den tida, og viste ikkje fram samfunnet slik det eigentleg var. Nokon meiner kanskje at dette er vrangforstillingar, for menneskjer hadde det verkeleg ikkje så bra på denne tida, sult og sjukdomar prega det norske samfunnet. Noreg var ikkje noko særleg rik på økonomifronten før ut på 60-70tallet i det 20. århundret, faktisk. Dette er kanskje litt av grunnen til at bilda har vorte samplet og kødda med.

Frå denne perioden har vi også nokre av vore mest kjende forfattarar. Ein av dei aller største var Henrik Wergeland som vert rekna som ein av Noregs største lyrikarar gjennom tidene. Asbjørnsen og Mo begynte med sine eventyr på denne tida, med eventyr som vi alle kjenner igjen den dag i dag. Bjørnstjerne Bjørnson var også ein av dei store, han fornya forteljarkunsten med blant anna sine bondeforteljingar. Henrik Ibsen skreiv også litt i denne perioden og har i dag stor betydning både nasjonalt og internasjonalt. Stykka hans vert rekna for å vere dei som er mest spelt rundtom i heile verda til dags dato. Welhaven er også ein av dei store frå denne tida, då han vert rekna som ein av dei viktigaste diktarane i første halvdel av 1800-talet.


 * Biografi – Groven **

Rolf Groven er ein norsk biletkunstnar frå Fræna i Møre. Han målar ein heil del bilete, der han tar utgangspunkt i eldre kjende bilete frå tidlegare periodar, og endrar dei på sin måte, kalla ”sampling”. Til dømes fekk han sitt gjennombrot med den sampla utgåva av Mona Lisa. Rolf Groven er ein kunstnar som kritiserar og provoserar ein heil del med sine kunstverk. Ved hjelp av nye element i bileta som står i stor kontrast med det som er i det opphavlege. Rolf Groven er det vedkomande som har malt bilete vi har fått i oppgåve å analysere.


 * "Bruer og ferjer i Hardanger**"

Biletet viser den idylliske Hardangerfjorden i Noreg i eit moderne samfunn der området er utbygd. I bakgrunnen kan vi sjå blå himmel, prangande fjell og fjorden. Det spesielle med fjellet til høgre er at Groven har malt andlete inn i fjella, slik som Rushmoore-fjellet i Keystone der presidentane Lincoln, Washington, Jefferson og Roosevelt sine andlete er hogd inn i fjellet som eit minnesmerke. I Groven si framstilling av dei norske fjella har han brukt Kjell Opseth som var samferdselsminister, Gro Harlem Brundtland som var statsminister og (ein person som hittil ingen kjenner igjen) i 1996, året som måleriet vart laga. I framgrunnen er det bygd ut voldsomme vegar som bryt veldig med den ellers så idylliske fjorden. På vegen står ein felespelar som er kledd i bondeklede som gjenspeglar den norske kulturen. I midtgrunnen ser vi ei moderne ferje som køyrer i dei idylliske omgivnadane. Blikkfanga i dette biletet fell først på ferja på grunn av lyset som fell på ferja og at den blir noko av det mest synlege på biletet. Vidare lar vi blikka gå til fjella og den anonyme felespelaren som står i vegen. Fjella og felespelararen er svært oppsiktsvekkande fordi det er noko som verkar unaturlig med dette.


 * Tolking av biletet**

Biletet ser idyllisk ut med vakre fjord og fjell og eit nydelig vær. Likevel merkar ein fort at det ikkje er dette kunstnaren er ute etter å fortelje oss noko meir med dette biletet. I framgrunnen ser vi utbygde vegar som øydelegg store delar av idyllen som kunne vore der om dei ikkje hadde vore utbygde. Som sagt ovanfor skal ein av dei mystiske andleta i fjella førestille Kjell Opseth. Han var på den tida måleriet vart måla samferdselsminister og var svært ivrig på å få bygd ut vegar i Noregs flotte natur. Han var flink til å få folk allierte og fekk på denne måten bygd ut vegen Oslo- Bergen og Lærdalstunnellen på heile 24 km. Sjølv om han var ein ivrig utbyggjar av vegar sa han likevel nei til utbyggjinga av Hardangerbrua, noko som det er godt mogleg at Groven har prøvd å framstille her. Sjølv om han takka nei til dette kan vi med den utviklinga vi har i dag ikkje sjå vekk ifrå at nokon ville finne på å gjere noko slikt som dette, og på denne måten øydelegge dei flotte omgivnadane som vi kan sjå på biletet til Tiedemand og Gude. Gro Harlem Brundtland vart gjenvald til statsminister i 1986 og ho danna denne gangen ei regjering som stramma inn den økonomiske politikken. Dette gjorde til at prisstiginga vart lågare, men at rentene og arbeidsløysa skaut i taket. Dette kan vi sjå igjen på biletet på bonden som står og spelar på fela si med kassa lagt ut i vegen i håp om å få tent noken kroner for å klare seg. Ferja er litt vanskelegare å tolke, men det kan vise dei framskritta som har skjedd innan båtindustrien sidan 1800-talet.

Sjølve brua og vegane som er bygd er svært mørke og kastar ein svart skugge over motivet. Dette kan vise at dei framskritta vi har i dag ikkje er så positive og at det øydelegg naturen vår og gjer den mørkare og tristare.


 * Typisk for postmodernismen**

Postmodernismen starta i slutten av 1960-åra. Namnet postmodernisme betyr "etter modernismen", noko som vil seie at denne perioden var etterfølgjaren av modernismen. Postmodernismen er kritisk til modernismen sine prinsipp og trur ikkje på framskrittet, at eit livssyn er viktigare enn andre, kjernefamilien og demokratiet. Menneska har trua på å vere individualistiske, noko som samfunnet støttar under.

Kjelder: http://no.wikipedia.org/wiki/Nasjonalromantikken