Tropenatt+i+Rondane

Rolf Groven - //Tropenatt i Rondane...............................................................// Harald Sohlberg - //Vinternatt i Rondane//

Tropenatta kjem til Noreg

**I Noreg er det sjeldent vi har tropeklima, verken om vinteren eller sommaren, og derfor kan ein ** **verte litt overraska når ein ser Rolf Groven sitt bilete av Rondane i Noreg. Biletet heiter "Tropenatt i Rondane", og han måla det i 2007. Her skal vi analysere og tolke dette måleriet, men også forklare korleis det er knytta opp til "det norske". Når ein snakkar om det norske tenkjer ein gjerne på nasjonalromantikk, og nasjonalfølelsen Noreg har som eigen nasjon. Dette har vi i det siste lært ein del om på skulen. Kva definerar det norske? Korleis kjem det fram i dette biletet? Kva er det kunstnaren vil med sitt utradisjonelle måleri av "norsk" natur? Har det ei djupare meining, og i såfall kva er det?**

Kunstverket er eit måleri innan sjangeren sampling. Sampling vil seie at ein tek utgangspunkt i eit godt kjent bilete og gjer noko nytt med det. Rolf Groven laga dette måleriet ”Tropenatt i Rondane” i 2007. Han målar for det meste oljemåleri, så det er derfor å anta at dette også er det, sjølv om det ikkje står skrive nokon stad kva type måling han brukte til akkurat dette biletet. Biletet han tok utgangspunkt i for å sample, er ”Vinternatt i Rondane” som vart til i 1901. Kunstnaren som laga det heitte [|Harald Sohlberg] , som målte bilete i nyromantisk stil. Rolf Groven sjølv er i Noreg kjent som ein kontroversiell kunstnar, som ofte tek opp ømme tema som EU, oljepolitikk, naturpolitikk osv. Han brukar ofte kjende norske f​olk i måleria sine, spesielt politikarar. Bileta hans er kritiske, og det har vorte oppstyr rundt fleire av dei. Samplingteknikken som han har brukt i dette måleriet er han ikkje ukjend med, då sampling er ein teknikk han ofte brukar.

Måleriet inneheld snødekte fjell i bakgrunnen, med himmel og stjerna bak dei. Framover i biletet gror det grøn skog, som endar i eit fossefall. Rundt fossen ser ein litt av eit berg og diverse tre, slik som palmar.

Forskjellen på det opprinnelege måleriet og det som er sampla, er dei små elvane under fjella, fossen og vatnet elvane renn til, palmane og det idylliske veksande. Sampleriet har ein grønare fargetone enn det ekte måleriet. Dessutan er ikkje hovudpunktet fjella lenger, men derimot fossen, så fjella er difor meir uklårt på sampleriet, og ligg lenger oppe. Himmelen ligg i bakgrunnen, deretter fjella og elvane i mellomgrunnen, og den flotte fossen, vatnet og palmane i forgrunnen. Palmen er til høgre, og det største treet på biletet, er til venstre. Dei sildrande elvane er sentrum av kunstverket. Ein ser palmen på høgresida svært godt, fordi det blir svartkvit kontrast, men når det ikkje er noko spesielt ein legg merke til på venstre sida, skapar dette litt dårleg balanse som heilheit. Blikkfanget går frå dei lyse fjella øverst, til den lyse fossen til den mørke palmen på sida.

Biletet er i normalperspektiv, som vil seie at du ikkje ser biletet frå ein spesiell vinkel, men rett på. Dette gjer at du får ei naturleg oversikt over heile biletet. Ein føler at biletet har rom, som vil seie at det ikkje er flatt. Ein ser fjella som ligg langt bak, elva som renn ned mot fossen, og fossen som dett ned til vatnet. Det er eit oversiktsbilete, som går ut på at du får oversikt over heile biletet, eller området. Biletet fungerar ganske bra som ei heilheit, men palmen skil seg litt ut, slik at folk skal tydelig sjå kva som er annleis med biletet, kva som er sampling, kva som er nytt osv. Biletet er veldig vakkert med tanke på hovudlinjene i komposisjonen. Biletet skapar ro på grunn av at nesten alt er vassrett, og fossen er loddrett, svært symmetriske linjer. Det einaste som ikkje er så veldig loddrett og vassrett, er trea, elvane og fjella, som gjev biletet litt krydder. Målestrøka er svært glatte og fine som gjev biletet eleganse og ro. Den største kontrasten er fossen, og palmen ein ser tydelig pga mørkt på lyst kontrasten. Biletet i seg sjølv ser ganske kaldt ut, og det gjev biletet eit moderne, vakkert utrykk. Ein ser tydelig at det er kveld eller natt. Ein har små brune punkt her og der, samt eit grønleg skjær, som gjev biletet ein balanse mellom det alt for kalde utrykket, og det litt meir varme. Det er ei stjerne over fjella som kan symbolisere den tradisjonelle julefeiringa som eit utrykk for nasjonalfølelsen. Det at stjerna er tydeleg sidan det er mørkt, vert og eit teikn på vintermørkre, noko vi nordmenn er godt kjende med. Fjell med snø på appelerar gjerne til nordmenns sin nasjonalfølelse slik vi er fødd med ski på beina. Snøen forutan om å representere noko varig i norsk kultur, symboliserar kulde og hardheit i menneska. Nordmenn vil gjerne tru at dei er hardhause og taklar litt av kvart, blandt anna kulden. Fjella symboliserer det maskuline, og fossen symboliserer det feminine, så det blir god balanse med tanke på symbolikk. Rolf Groven får biletet til å sjå utanlandsk ut pga heile samansetjinga og spesielt palmen. Vi er plutseleg ikkje i Rondane lenger, og det er ikkje så mykje vinter heller. Kanskje heller vår. Så det passar bra at det heiter //Tropenatt i Rondane. //

Rolf Groven har sjølv plassert biletet under Natur & Miljø, noko ein sjølv tydeleg kan tenkje seg til. Måleriet viser ei natt i Rondane, men ikkje slik som vi allereie kjennar det. Rondane er kjent for å ha eit typisk norsk landskap, der det er gysekaldt om vinteren og ikkje så frykteleg varmt om sommaren heller. I biletet til Groven ser vi Rondane med tropenatt, med palmar og tropiske fossefall. Her kan vi lett tenkje oss til det temaet som er i vinden for tida, nemleg global oppvarming. Groven vil nok gjerne vise oss korleis det kan verte i Rondane, og elles i Noreg og dersom klimaendringane fortsett. No er det ikkje sikkert at han trur det kjem til å sjå så gale ut i Rondane nokon gong heller, men kunstnarar set gjerne ting litt på spissen for å få fram eit poeng. Sidan han tek utgangspunkt i eit av dei kjende bileta som gjerne gjev oss ei stolt nasjonalfølelse, kan ein lett få ein følelse av at dette ikkje er noko som burde skje, og det burde ikkje verte øydelagt på den måten. Noreg er kjend for sine kalde vintrar og snøkledde fjell, og dersom det ikkje vert slik lenger mistar vi jo litt av det vi "alltid" har vore.

Kunstverket vart laga i samtida vår, for berre tre år sidan. Det har ei god stund no vore mykje medieblest kring global oppvarming, etter at Al Gore sin film ”En ubehagelig sannhet” kom ut i 2006. Måleriet vart då sannsynlegvis begynt på i etterstormen til det. No, tre år etterpå har dei valt å kalle det for ”globale klimaendringar” i staden, sidan det er uvisst korleis klimaet faktisk kjem til å ende opp, vi veit berre at det endrar seg. I den tida Groven laga dette biletet var det derimot oppvarming som var tingen, og det passar såleis inn i samtida. Det er framleis aktuelt sjølv om vi ikkje lenger er sikre på om det nødvendigvis kjem til verte så varmt som følgje av endringane. Det er uvisst om nokon tinga verket eller om det har ei spesiell målgruppe. Groven måler ikkje for nokon spesiell person, han målar for seg sjølv, og deretter for at mange forskjellige folk skal tenkje over det han vil ha fram.

Rolf Groven lagar måleri i naturalistisk stil, denne gongen sampla. Han skiljar seg ut frå mange målarar i samtida, sidan dei gjerne malar moderne i staden for å tenkje på at det skal vere naturalistisk.. Biletet han tok utgangspunkt i, kjem frå [|nyromantikken]. Nyromantikken ville fjerne seg frå [|realismen] og [|naturalismen] og gå tilbake til [|nasjonalromantikken]. Nasjonalromantikken vart til gjennom internasjonale strøymingar, og var ei slags grein av romantikken som var gjeldande i fleire land. Eit eksempel på ein internasjonal kunstnar innan romantikken er [|Caspar David Friedrich], slik ein ser eksempel på her:

Som vi ser i dette biletet er det typisk for Friedrich at landskapet er i sentrum, og menneskja i bileta alltid er veldig små. Slik framstår landskapet som stort og flott og set ting i perspektiv. Han set naturen framfor den menneskelige sivilisasjonen. Idealet i romantikken var å gå vekk frå klassisismen og opplysningstida sine ideal. Det vart lagt vekt på tankar og følelsesliv framfor vitskap. Nøkkelord innan romantikken er lengsel, erindring, fridom, kjærleik og sanning. Likevel meinte dei at sannheita var subjektiv, og det viktige var det som føregjekk inni ein person hellar enn utanfor. Ein person som gjorde seg gjeldane innan tenking, var Jean-Jacques [|Rousseau]. Han ville at mennesket skulle tilbake til naturen. Mennesket var godt av natur, men vart øydelagt av vitskapen som hadde kome med den såkalla ”sivilisasjonen”, og såleis vert forderva i sinnet.

Tittelen er informativ, og ganske kort med berre tre ord. ”Tropenatt i Rondane” seier i seg sjølv ikkje meir enn at det er tropenatt i Rondane, men vi merkar jo med ein gong at dette høyrest litt feil ut. Tittelen fortel likevel ikkje noko meir enn biletet i seg sjølv kunne fortalt, då den heller berre framhev det. Det er klart at den hjelper noko med å forstå biletet, men ein hadde nok skjønt det utan tittel og, vertfall dei av oss som kjenner til originalbiletet.

Eg tykkjer at måleriet er veldig fint. Om eg skulle valt å ha anten //Tropenatt i Rondane// eller //Vinternatt i Rondane // på veggen min heime, hadde eg valt //Tropenatt i Rondane. // Det er så mykje meir idyllisk og vakkert, med vatn og palmar osv. Og så får eg ein skikkelig god følelse når eg ser på biletet. Akkurat som om eg vil vere der, sitte med vatnet og få små dropar av fossen på huda mi. Høyre tropenattas lydar og bare nyte det. Eg trur Rolf Groven tok utgangspunkt i klimaforandringar og global oppvarming då han sampla biletet. Kanskje han trur at Norge og Europa vil bli skikkelig tropisk og varmt, i mens der det er varmt idag, kanskje blir kaldt og vått med snø på. Vi lev jo i ein verden som forandrar seg stadig. Biletet kan vekkje uro for nokon, og velvære eller savn for andre. Uro fordi ein byrjar å tenkje fram i tid, kva som er oss i møte og kva som kjem til å skje med oss menneska og jorda vår. Velvære eller savn fordi det er eit vakkert bilete, og for dei som har vert i utlandet i syden området eller nedre del av USA o.l, tenkjer tilbake på korleis det var der; varmt, godt og fuktig, og savnar det.

Måleriet viser det norske med ein unorsk tvist. Sidan det er vorte tatt utgangspunkt i eit kjend måleri med typisk norsk natur, vert vi veldig bevisst på at det ser feil ut å ha tropenatt der. Sjølve fjella ser framleis ganske norske ut med snøen sin, men når ein ser lenger ned på måleriet er det plutselig ikkje så norsk lenger, med tropefoss og tropenatur. På denne måten viser Groven oss både korleis det norske skal vere og korleis det ikkje skal vere. Det som vi ser for oss som norsk går mykje på den typiske naturen vi har her i landet, med fjell og fjord og mykje snø. Vi har norsk kultur og, med bunadar og fiske og den slags, men det er berre rein natur som kjem fram her. Det at han har vist oss fjell og snø på toppen av dei er jo ganske norsk. Dersom ein derimot ser på det opphavlege måleriet ser det logisk nok norskare ut, då heile landskapet er dekka med snø både på fjella og elles. Trea i måleriet er vanlege norske tre som for tida er nakne grunna kulden, og i mørket vert dei sett heilt svarte som ein kontrast til snøen.

Til slutt vil vi seie at vi tykkjer bodskapen i biletet ikkje er så veldig tydeleg. Vi trur at bodskapen handlar om global oppvarming, men dersom ein skal forstå dette er ein nøydd til å sjå det opphavelege biletet. Når ein ser //Tropenatt i Rondane // for første gong, tenkjer ein ikkje på global oppvarming med ein gong, men ein tenkjer at det er eit vakkert bilete. Eit vanleg menneskje skjønar ikkje nødvendigvis den djupe tolkninga med mindre ein har sett originalversjonen. Det er viktig å kunne sin fortid for å skjøne si framtid. Konklusjonen er at samplinga er veldig flott gjennomført og fin, og at Rolf Groven kan dette med å sample.

Kjeldeliste: 13. april 2010 http://www.groven.no/rolf/ 13. april 2010 http://no.wikipedia.org/wiki/Rolf_Groven 13. april 2010 http://www.snl.no/.nbl_biografi/Rolf_Groven/utdypning 13. april 2010 http://no.wikipedia.org/wiki/Harald_Sohlberg 13. april 2010 http://www.dagbladet.no/2009/09/08/kultur/kunst/rolf_groven/reklametarn/roros/8005010/ Gyldendal 2008: Thurid Vold, //Visuell kultur og samfunn//

Bileter: 14. april 2010 http://gfx.dagbladet.no/labrador/800/800551/8005510/jpg/active/960x.jpg 13. april 2010 []